Op 1 december 2025 heeft het Nationaal Burgerberaad Klimaat zijn advies aan het kabinet, de nieuwe Tweede Kamer en de rest van Nederland overhandigd. Het burgerberaad bestaat uit 175 Nederlanders uit alle hoeken van het land, van 17 tot 87 jaar. Met verschillende achtergronden en uiteenlopende meningen over klimaatbeleid. Een afspiegeling van Nederland.
Samen kregen zij één opdracht: werk aan oplossingen voor een van de grootste vraagstukken van onze tijd: klimaatverandering. Van januari tot september kwam het Nationaal Burgerberaad Klimaat zeven weekenden samen. Ze hebben naar elkaar geluisterd, gingen voorbij individuele standpunten en werkten samen, ook als het schuurde. De vraag: hoe kunnen we als Nederland eten, spullen gebruiken en reizen op een manier die beter is voor het klimaat?
Het resultaat? Een impactvol advies met 13 aanbevelingen voor het kabinet en de Tweede Kamer, die de stemmen van álle Nederlanders in zich dragen. Deze kunnen samen van 5 tot 17 Mton CO?-uitstoot besparen in 2030 – goed voor ongeveer 4 tot 12% van de totale jaarlijkse uitstoot in Nederland.
Anders reizen
Het burgerberaad wil dat duurzame manieren van reizen makkelijk en aantrekkelijk worden. Het burgerberaad stimuleert het kiezen van het juiste vervoersmiddel dat past bij de reis die je wil maken – van trein tot vliegtuig en van auto tot fiets. Het wil bereiken dat de duurzame keuze vanzelfsprekend wordt, omdat deze beter, beschikbaar en betaalbaar is. , o.a. door te zorgen dat in 2030 tenminste 20% meer mensen kiezen voor de trein; een wereldwijde kerosinebelasting te heffen om een eerlijker speelveld te creëren voor de trein; en te stimuleren dat mensen vaker met de fiets naar het werk gaan en meer thuiswerken. En het burgerberaad wil een stevige regierol voor de Rijksoverheid op het gebied van ruimtelijke ordening, waarbij rekening gehouden word met mobiliteit. Ook wil het burgerberaad het gebruik van schonere dieselbrandstof en elektrische (tweedehands) auto’s stimuleren.
Aanbevelingen uitgelicht
De trein, duurzaamheid en kwaliteit op het juiste spoor: maak de trein een zeer aantrekkelijk alternatief voor auto en vliegtuig.
Het burgerberaad wil dat in 2030 tenminste 20% meer mensen kiezen voor de trein. En dat mensen de trein als een heel aantrekkelijk alternatief voor de auto én korte vluchten met het vliegtuig zien. Dit is beter voor het klimaat en veroorzaakt minder luchtvervuiling. Daarom adviseert het burgerberaad onder andere het volgende:
Voor internationale reizen:
- Trein betaalbaarder dan het vliegtuig maken, o.a. door BTW af te schaffen op internationale kaartjes
- Makkelijker boeken, betere en snellere verbinding, meer comfort
Voor nationale reizen:
- Prijsdifferentiatie in de spits
- Ook hier meer comfort en service
- Het materieel verduurzamen
Werk thuis, in de buurt of pak de fiets – minder mensen met de auto naar werk.
Het burgerberaad wil stimuleren dat mensen vaker met de fiets naar het werk gaan en meer thuiswerken. Dit is niet alleen goed voor het klimaat en milieu, maar ook voor de gezondheid en efficiënt voor ruimtegebruik in Nederland. Het adviseert daarom o.a. het volgende:
- Verhogen van de belastingvrije vergoeding voor fietsen naar 0,50 euro per kilometer—ook voor degenen die soms fietsen of met een OV fiets komen.
- Versterken van de afspraken over thuiswerken tussen werkgevers en werknemers.
- Overheid, brancheverenigingen en vakbonden stimuleren fietsen en thuiswerken.
Lees het advies
Ben je benieuwd naar de aanbevelingen? Het adviesrapport is via deze link te bekijken. Onderzoeksbureau CE Delft heeft de effecten van de aanbevelingen onderzocht op het gebied van klimaat, economie en samenleving. Lees de volledige impactanalyse op de website van CE Delft.
Volgende stappen
Het kabinet zal binnen zes maanden reageren. Het geeft dan aan welke aanbevelingen het overneemt, welke niet en waarom (motiveringsplicht). Daarna bespreekt de Tweede Kamer het advies van het burgerberaad en de kabinetsreactie in een debat. Het burgerberaad blijft nog een jaar bij elkaar om te monitoren hoe het kabinet en de Tweede Kamer opvolging geven aan het advies. En om over het advies met het bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en de samenleving in gesprek te gaan.
Wil je meer weten?
Ben je geïnteresseerd in een samenwerking met het Nationaal Burgerberaad Klimaat, of wil je meer weten? Neem dan contact op met de projectorganisatie via info@burgerberaadklimaat.nl
